تبلیغات
قاره اسرار - ماه مبارك رمضان در آفریقا(2)
نیم نگاهی به قاره اسرار آمیز آفریقا

ماه مبارك رمضان در آفریقا(2)

یکشنبه 24 مرداد 1389 12:10 ب.ظ

نویسنده : حسین طاهری
ارسال شده در: اجتماعی ، فرهنگی ، دینی و مذهبی ،


ماه مبارك رمضان در سودان
سودان به مناسبت ماه مبارک رمضان مراسم زیادی برپا می کند، از جمله آنها  برگزاری کلاسهای قرآن، احادیث و ارشاد است.این ماه، ماه انجام کارهای نیک و حسنه است، به همین منظور فعالیتهای دینی به طرز وصف ناپذیری در این کشور برپا می شود.

از جمله فعالیتهای این ماه برگزاری مسابقات حفظ قرآن کریم و احادیث نبوی در شهرهای مختلف سودان، کلاسهای تلاوت قرآن کریم و سخنرانی های مختلف به منظور ارشاد و هدایت عمومی است.

از دیگر مراسم این کشور، گستردن سفره های رحمان ( سفره های افطاری ) برای فقراء و نیازمندان است تا علاوه بر افطار و برطرف کردن نیاز خوراک آنها، به اتحاد و همبستگی مردم سودان نیز کمکی کرده باشند .

سفره های رحمان گروهی، خارج از منازل توسط مردم و اهالی سودان، در پیاده روها و مسیر عبور ومرور مردم گسترده می شود تا همه روزه داران برای افطار جمع شوند و بعد از دعای دسته جمعی برای همگان و طلب مغفرت از درگاه خداوند، افطارکنند،  بعد از افطار هم به احادیث نبوی، ارشاد و سخنرانی های هدایتگر گوش کرده و سپس به مساجد برای اداء نماز جماعت می روند .
سفره های ماه رمضان در سودان شیرینی و حلواهای مخصوصی  دارد، از جمله "حلو- مر" که از آرد ذرت تهیه می شود و در تهیه آن زنان محله به یکدیگر کمک می کنند. دیگری "هیل" نام دارد که با آب سرد مخلوط با شکر به منظور طعم خوش آن خورده می شود تا عطش را برطرف کند. " آبریه " غذای دیگری است که آرد ذرت با سفیده تخم مرغ مخلوط می شود و روی آتش طبخ می شود . "عصیده" غذای معروف دیگری  است که با گوشت چرخ کرده به همراه روغن و پیاز قرمز و گوجه فرنگی و نمک تهیه می شود .

ماه مبارك رمضان در تونس

مردم تونس نیز چون دیگر کشورها، برای ماه مبارک رمضان آداب و رسوم خاصی دارند، چراغانی منازل و معابر و صله رحم گسترده از جمله برنامه های ویژه این کشور به مناسبت ماه رمضان است.

ماه رمضان جایگاه ویژه ای میان مردم تونس دارد و همه مردم تونس اعم از فقیر و غنی درجشنهای این ماه شرکت می کنند.

دراین ماه همه ساکنان تونس تمام منازل خود را با چراغها و لامپها تزئین و روشن می کنند، درهر شهری، درخیابانها، کوچه ها و بازارها چراغها را می افروزند و این حرکت غیرعادی در ماههای دیگر سال انجام نمی شود، حتی بازارها و محلات تجاری برای برآورده کردن احتیاجات و نیازهای روزه داران تا ساعات پایان شب باز هستند. 

خانواده های تونسی ماه رمضان را ماه  دلجویی می دانند و به علت تفاوت شیوه زندگی خانواده ها دراین عصر با زمانهای گذشته   و چون فرصتی نادر است، با خانواده درجه یک و افراد خانواده خود دور یک سفره می نشینند و افطار می کنند.  

تونس مانند بیشترمناطق عربی درماه رمضان به منظور "بیداری آشکار فکر وعقیده " و به جهت استقبال وسیع و فراوان مسلمانان برای ادا فریضه الهی وارد مساجد شده و علاوه بر برگزاری کلاسهای قرآن، به سخنرانی،  وعظ و ارشاد می پردازند.

مردم تونس درماه رمضان با شیر و خرما درمساجد افطار می کنند، سپس نماز مغرب می خوانند و دوباره به سفره های افطاری که زنان ظرفهایی به همراه غذاهای دیگری درآن قرار می دهند، بازمی گردند .

غذاهای معروف ماه رمضان که برسرسفره ها آورده می شود، فروان است . از جمله "بریک " که تخم مرغ آب پز، گوشت جوجه یا گوشت چرخ کرده، پیاز و سیب زمینی درروغن سرخ شده است.  غذای دیگر" فریک" است که سوپ جو با گوشت جوجه ویا ماهی است .  غذای دیگری که درسفره افطاری  آنها یافت می شود، طاجین  است که عبارت  است از کیکی که از پنیر رومی و تخم مرغ و سبزیجات و گوشت در فر طبخ می شود. غذای اصلی آنها هنگام افطار و در ماه رمضان سبزیجات و گوشتهای مختلف است که با روغن زیتون سرخ می شود.

 ماه مبارك رمضان در سومالی

در این کشور زمان ثبوت هلال ماه مبارک مختلف است و هر منطقه ای بر مبنای ثبوت رویت ماه در منطقه خود آغاز ماه مبارک را اعلام می کند.

با آغاز ماه مبارک ، مسلمانان پس از نماز کلاس های تلاوت قرآن و درس های علمی و نشست هایی را برگزار می کنند.
مسلمانان سومالی در این ماه، شب های شعر، دید و بازدید و شب زنده داری های گروهی برپا می کنند.
روزه داران افطار خود را با خرما، سمبوسه و آب باز می کنند و سپس برای ادای نماز به مساجدمی روند. آنها برای سحری غداهای 'هریس' و 'ماکارونی' تناول می کنند.
سومالی ها در شب قدر (شب بیست و هفتم) حضور چشمگیری دارند و این شب را به احیا در مساجد و تلاوت قرآن می پردازند و پس از ادای نماز صبح به منازل خود بر می گردند.


ماه مبارك رمضان در سنگال

سنگال كشوری است در غرب قارۀ سیاه، به پایتختی "داكار" با 95000 هزار كیلومتر مربع وسعت و حدود 14 میلیون جمعیت. بیش از 95 در صد مردم سنگال مسلمان هستند كه وضعیت اكثرشان از لحاظ اقتصادی متوسط است.

استقبال

مردم سنگال قبل از آمدن ماه مبارك رمضان، خودشان را برای استقبال از آن آماده می‌كنند ؛ مساجد را تمیز می‌كنند ؛ از یكدیگر حلالیت می‌طلبند ؛ توجهشان را هم به سخنرانی‌های دینی و جلسات قرآن جلب می‌كنند.

مسجد

در این ماه، سنگالی‌هایی كه نسبت به نماز اهمال و سستی می‌كنند هم مرتب به مسجد می‌روند ؛ نماز جماعت می‌خوانند و به تفسیر قرآن گوش می‌دهند.

قرآن

مساجد در این ماه قرآن، از اول تا آخر قرآن را تفسیر می‌كنند. حتی مساجدی هم كه استاد قرآن ندارد، حتماً از جاهای دیگر اساتیدی را دعوت می‌كنند.

نماز ظهر ساعت 5/1 برگزار می‌شود، بعد از نماز ظهر تفسیر قرآن شروع می‌شود و تا بعد از نماز عصر، یعنی حدود ساعت 5 ادامه پیدا می‌كند. مردم خودشان را موظّف می‌دانند كه اگر تفسیر كل قرآن را تا پاپان ماه رمضان تمام نكردند، بعد از ماه رمضان تفسیر قرآن را ادامه دهند تا به سورۀ ناس، یعنی آخرین سورۀ قرآن برسند.

اطعام

بعد از نماز هم عده‌ای از مردم برای نمازگزاران در مساجد غذا می‌برند تا بلافاصله بعد از نماز مغرب از روزه‌داران پذیرایی كنند.

تغذیه

غذای افطار هم معمولاً نان، شیر، قهوه و آب سرد است و البته خرما؛ چون مستحب است كه روزه‌دار با خرما روزه‌اش را باز كند. در سنگال كسی چای نمی‌خورد.

نبم یا یك ساعت بعد از افطار هم غذای اصلی صرف می‌شود. مردم سنگال در ایام عادی سال، در وعده شام به هیچ عنوان برنج نمی‌خورند ؛ اما در ماه رمضان استثناءً شب‏ها نیز برنج مصرف می‌کنند.

تلویزیون

برنامه‌های تلویزیون كه از ساعت 10 صبح تا 3 صبح پخش می‌شود، در این ماه قبل از افطار برنامۀ دینی دارد و بیشتر از سایر ماه‌ها برنامه‌های مذهبی ـ مانند سخنرانی‌های 10 دقیقه‌ای ـ پخش می‌كند.

اما سریال و فیلم ویژۀ این ماه ندارد. فقط بعد از افطار یك فیلم كمدی برای خنده و تفریح مردم پخش می‌كند.

سحر

مردم شب‌ها بعد از نماز در خانه می‌مانند. سحر هم ساعت 4 یك نفر از مردم داوطلبانه در كوچه و خیابان راه می‌رود و مردم را صدا میز‌ند و برای صرف سحری و منجات و عبادت بیدار می‌كند.

شب قدر

به علت در اکثریت بودن اهل سنت، شب قدر دقیقاً معلوم نیست؛ اما بیشتر احتمال می‌دهند كه 27 رمضان شب قدر باشد.

مسجد شب بیست و هفتم مملو از جمعیت می‌شود. مردم تا صبح عبادت می‌كنند، نماز می‌خوانند و ذكر می‌گویند. در سحر این شب هم غذایی كه خانم‌های همان محل پخته‏اند به مسجد برده می‏شود و از مردم پذیرایی می‌كنند. بعد از نماز صبح هم مردم به خانه‌هایشان می‌روند و می‌خوابند.

بانوان

از نظر اهل سنت، بهتر است كه خانم‌ها ـ غیر از نماز جمعه ـ در خانه عبادت كنند و به مسجد نروند. اما خانم‌ها استثنائاً در شب قدر (شب 27 رمضان) به مسجد می‌روند. 

عید فطر

عید فطر در سنگال خیلی مهم است ؛ آنقدر مهم که نزدیك عید، مساجد هم كمی خلوت می‌شود، چون مردم تدارك عید را می‌بینند و خودشان را برای آن آماده می‌كنند‌. در این عید مردم لباس نو می‌خرند و جشن می‌گیرند. خلاصه مثل عید نوروز در ایران است. مردم سنگال فطریه را قبل از نماز و حتی یك روز قبل از عید می‌دهند، تا فقرا هم بتوانند در این عید جشن داشته باشند. 

با غروب روز بیست و نهم ماه شعبان، مسلمانان سنگال برای رویت هلال ماه از منازل خود خارج می شوند تا بر طبق یک سنت قدیمی هلال ماه رمضان را ببینند.
مسلمانان سنگال در این ماه درس های قرآن و تفسیر در همه مساجد پس از نماز ظهر برگزار می کنند تا نماز عصر ادامه دارد.
مسلمانان این کشور بر خلاف سایر کشورهای مسلمان در این ماه، صبح ها مشغول فعالیت هستند و شب ها را به استراحت می گذرانند.
آنها پس از نماز تراویح به منازل خود بر می گردند و معمولا شب زنده داری نمی کنند.
در شب قدر نیز با شوق فراوان به اعتکاف، عبادت، تلاوت قرآن و ادای نماز در مساجد می پردازند و پس از ادای نماز صبح به منازل خود می روند.

 ماه مبارك رمضان در ساحل عاج

ساحل عاج در غرب آفریقا قرار دارد. این کشور حدود 18 میلیون نفر جمعیت دارد. 60 ذرصد مسلمان، 36 درصد مسیحی و بقه دین های دیگری دارند. از لحاظ قومیتی ساحل عاج 63 قبیله است که هر فبیله زبان مخصوص به خودش را دارد.

استقبال

در 15 شعبان عموم مردم این روز را به عنوان عید تلقی و روز را روزه  و شب را جشن می گیرند. قبل از ماه رمضان مردم تمام مواد غذایی لازم در این ماه را تهیه می کنند. به محض اینکه هلال ماه رمضان دیده شود مؤذنان مساجد طبل های بزرگی را به صدا در می آورند تا مردم بدانند که فردا روز اول ماه مبارک رمضان است. شیعیان بعد از نماز عشا با راهنمایی پیش نماز مسجد به خواندن سوره های مخصوص ذکر شده و نمازهای معین می پردازند.

اهل سنت هم در این شب بعد از نماز عشا به اعمال عبادی مشغول هستند و نماز تراویح به صورت جماعت برگزار می کنند. 

(لازم به ذكر است كه نماز تراویح در زمان پیامبر (ص) نبوده و از اموری است كه در زمان خلیفه دوم به عبادات اضافه گردیده و اكنون تنها مورد اهتمام اهل سنت است.) 

 فرهنگ جالب

فرهنگ جالب مردم مهربان ساحل عاج این است که هر مردی برای پدر و مادر و همسر خود مقداری ما یحتاج مربوطه به ماه مبارک را تهیه و به آنها هدیه می دهد. جالب تر اینکه در آنجا هیچ زنی در ماه مبارک از همسر خود دور نمی ماند و یک روز قبل به نزد همسر خود بر می گردد تا در این ماه در کنار شوهر ثواب بیشتری ببرد. اگر خانمی هم مرخصی گرفته باشد از شوهرش اجازه می گیرد و به دیدن پدر و مادرش می رود.

 ختم قرآن

مردم بعد از نماز صبح شروع به قرآن خواندن می کنند، بعد اذکار خاص این ماه را می گویند و سپس به سرکار می روند. در مساجد ساعت 10 تا اذان ظهر تفسیر قرآن برگزار می کنند و در بعد از ظهرها از ساعت 16 تا اذان مغرب . آنها در طول ماه مبارک یک دوره کامل قرآن را برای مردم تفسیر می کنند تا با حقایق الهی آشنا شوند و هر روز به خدای خود نزدیک شوند.

حکایت غیر مسلمانان

در این ماه با وجود اینکه 36درصد مردم مسلمان نیستند، اما رفتار مسلمانان کلاً باعث تأثیر در دیگران می شود.

سیاست و دیانت

چون دولت آنجا لائیک است، مراکز موسیقی و موزیک تعطیل نمی شود.

دعوا، بی دعوا

مردم با هم در این ماه دعوا نمی کند چون اعتقاد دارد از ثوابشان نزد خدا کم می شود و دیر به خدا می رسد.

اول سجود 

 مردم افطار خود را نزدیک اذان به مسجد می برند. مالکی ها اول نماز مغرب را می خوانند و بعد افطار، وهابی ها اول افطار می کنند و بعد نماز می خوانند. شیعیان ابتدا نماز مغرب می خوانند و بعد افطار می کنند.

اطعام

مسلمانان و به خصوص شیعیان در این ماه سعی می کنند هر روز یک غذای خوب و بسیار خوشمزه پخته و آن را به یکی از همسایگان و یا بستگان و یا دوستان و آشنایان به عنوان هدیه بدهند.

 وفات و میلاد

فقط شیعیان اینگونه مراسمها برگزار می کنند. آنها بعد از نماز مغرب و عشا مراسم مخصوصی را در روز معین با خواندن قرآن به همراه سخنرانی و مداحی به زندگی حضرت خدیجه – سلام الله علیها – و امام حسن مجتبی – علیه السلام - می پردازند.

شب قدر

شیعیان به نحوه خود مثل ایران دقیقاً عمل می کنند. در مناطقی که شیعیان زیاد باشند به صورت دسته جمعی مراسمها برگزار می شود. حتی در مناطق سنی نشین. اما اگر در مناطقی شیعه نباشد و یا کم باشد مراسم برگزار نمی شود. و اگر شهر دور نباشد به شهر دیگری برای شرکت در مراسم می روند.

وهابی ها از شب 21 تا 30 رمضات هر شب 4 رکعت نماز می خوانند و بعد سخنرانی و ادامه تهجد و بعد دعا و در نهایت هم آماده می شوند برای سحری و برای نماز صبح.آنها در این 10شب قرآن را ختم می کنند.

مالکی ها فقط یک شب را به عنوان لیله القدر احیا دارند و آن شب 27 است. از ساعت 9 تا اذان صبح. مردم از همه جا می آیند و این شب را شب صدقه دادن نامیده اند. آنها پول می دهند که به فقرا دهند و یا علما به فقرا بدهند. و در طول شب نمی خوابند. در ساحل عاج نقطه ای نیست که مسلمان نباشد به همین دلیل همه جا این گونه عمل می شود.

طهارت درونی؛ لباس مخصوص

لباس مخصوصی در این کشور وجود ندارد. اما در این ماه سعی می کنند که علاوه بر اینکه لباس تمیز و پاکیزه و نو در این ماه بپوشند از لحاظ درونی نیز جدیدتر از گذشته عمل کنند.

غذای مخصوص

برای افطار از شیر برنج ، شربت هم زیاد مصرف می کنند. آنجا برای افطار غذای سبک و بعد از نماز مغرب و عشا مجدداَ غذا می خورند. اما غذای مخصوص خود را در سحر استفاده می کنند.

 عید فطر

عید فطر مراسم سنی ها و شیعه فقط  دراجرای نماز متفاوت و دیگر کارها مثل هم می باشد. سنی ها در ماطق خود در شهر یا روستا قبل از رفتن به نماز یا 2 روز مانده یا شب قبل زکات خود فطر خود را به امام محله می دهند تا بین فقرا تقسیم کند. دراین روز لباس جدید برای اعضای خانواده تهیه و با آن لباسها خود را مزین و به عید می روند. و در این روز به دید و بازدید یکدیگر و عذرخواهی بابت هر مشکلی که قبلاً پیش آمده می پردازندو به بچه ها عیدی و هدیه داده نی شود.

مسلمانان این كشور همه‌ساله هم‌زمان با هفته‌ی پایانی ماه شعبان با شركت درغبارروبی مساجد و منازل خود، تدارك لباس‌های نو و همچنین برگزاری دعا و نیایش به درگاه حق تعالی، با شور و اشتیاق خاص خود به پیشواز این ماه عزیز می‌روند. مسلمانان ساحل عاج همچنین در این ماه پر فضیلت با اِطعام ایتام و ترویج فرهنگ مهرورزی، برگزاری مراسم ویژه‌ی دعا و نیایش، تلاوت قرآن و نیز آموزش قرآن به نوجوانان در مساجد، به میهمانی خدا می‌روند.

این در حالی است كه رادیو «البیان»، شبكه‌ی قرآنی این كشور نیز با پخش برنامه‌های ویژه‌ی ماه نزول قرآن، مسلمانان این كشور را در اجرای مراسم قرآنی همراهی می‌كند.

این شبكه‌ی رادیویی تنها شبكه‌ی اسلامی این كشور است كه با پخش روزانه‌ی تلاوت اساتید قرآن مصری و پخش ویژه‌برنامه‌های اسلامی، مورد توجه جمعیت كثیری از مسلمان این كشور قرار دارد.

یادآوری می‌شود ساحل عاج كه یكی از اعضای سازمان كنفرانس اسلامی(OCI) است، با هجده میلیون جمعیت یكی از كشورهای مهم غرب آفریقا محسوب می‌شود و بر اساس آمارهای غیر رسمی حدود پنجاه الی شصت درصد از این جمعیت را مسلمانان تشكیل می‌دهند.

 


منابع:
1 2 3 4 5



دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: ماه مبارك رمضان در آفریقا ، سودان ، سومالی ، سنگال ، ساحل عاج ،
آخرین ویرایش: یکشنبه 24 مرداد 1389 12:34 ب.ظ